UCHUNGUZI WA MAPEMA NI SILAHA DHIDI YA SARATANI YA UTUMBO MPANA – DKT. ANTANAMSU

 

Wananchi wametakiwa kuchukua hatua za mapema kwa kufanya uchunguzi wa afya ili kujikinga na saratani ya utumbo mpana, ugonjwa ambao unaendelea kuathiri watu wengi lakini unaweza kutibika iwapo utagundulika mapema.

Wito huo umetolewa na Daktari Bingwa wa Upasuaji wa Hospitali ya Taifa Muhimbili Mloganzila, Dkt. David Antanamsu, wakati akitoa elimu kwa umma kuhusu saratani ya utumbo mpana katika maadhimisho ya Siku ya Saratani Duniani, inayoadhimishwa kila mwaka Februari 4.

Saratani ya utumbo mpana ni nini?

Dkt. Antanamsu ameeleza kuwa saratani ya utumbo mpana husababishwa na ukuaji usiodhibitiwa wa seli zisizo za kawaida katika utumbo mkubwa (koloni) au rektamu. Amesema ugonjwa huo mara nyingi huanzia kwenye vivimbe vidogo vinavyojulikana kama polyps, ambavyo endapo havitagunduliwa mapema vinaweza kubadilika na kuwa saratani baada ya muda.

Dalili zisizopaswa kupuuzwa

Ametaja baadhi ya dalili za saratani ya utumbo mpana kuwa ni:

• Kupata choo chenye damu au choo chenye mabadiliko yasiyo ya kawaida
• Mabadiliko ya muda mrefu ya mfumo wa haja kubwa
• Maumivu ya tumbo yasiyoelezeka
• Kupungua uzito bila sababu ya msingi
• Uchovu uliopitiliza
• Kupungua kwa hamu ya kula

Dkt. Antanamsu amesisitiza kuwa dalili hizo zinapaswa kuchukuliwa kwa uzito mkubwa, na mtu anapoziona anapaswa kufika hospitalini mapema kwa uchunguzi wa kina.

Nini kinaongeza hatari ya kupata ugonjwa huu?

Kwa mujibu wa mtaalamu huyo, mambo yanayoongeza hatari ya kupata saratani ya utumbo mpana ni pamoja na:

• Umri mkubwa
• Historia ya ugonjwa huo katika familia
• Ulaji wa vyakula vyenye mafuta mengi na nyama nyekundu kwa wingi
• Ulaji mdogo wa vyakula vyenye nyuzinyuzi
• Uvutaji wa sigara
• Unywaji wa pombe kupita kiasi
• Kukosa mazoezi ya mwili

Ushauri kwa wananchi

Ameshauri wananchi kuzingatia mtindo bora wa maisha kwa:

• Kula lishe bora yenye mboga mboga na matunda kwa wingi
• Kufanya mazoezi ya mwili mara kwa mara
• Kuepuka matumizi ya sigara na pombe
• Kufanya uchunguzi wa afya wa mara kwa mara, hasa kuanzia umri wa miaka 45

Kwa ujumla, Dkt. Antanamsu amehitimisha kwa kusisitiza kuwa uchunguzi wa mapema ni ufunguo wa kuokoa maisha, na jamii inapaswa kuelimika zaidi kuhusu saratani ya utumbo mpana ili kupunguza madhara na vifo vitokanavyo na ugonjwa huo.